Kategori: Makaleler

Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü: “Eşek Gözlü” Üzerine Pedagojik Bir Bakış Öğrenme, insanın kendini yeniden keşfetme serüvenidir. Bir eğitimci olarak her gün tanık olduğum şey, öğrencilerin bilgiyle karşılaştıkça sadece zihinlerinin değil, bakışlarının da değiştiğidir. Bazen bir kavram, bir kelime ya da bir deyim, bireyin dünyayı algılayış biçimini dönüştürür. “Eşek gözlü” ifadesi de bu tür kavramlardan biridir; yüzeyde bir benzetme gibi görünse de, öğrenme sürecine dair derin pedagojik çağrışımlar taşır. Eşek Gözlü Ne Demektir? Türkçede “eşek gözlü” ifadesi genellikle iki anlama gelir: birincisi, büyük ve dikkat çekici gözlere sahip kişileri tanımlamak için mecazî olarak kullanılır. İkincisi ise, ironik biçimde, dikkatsiz veya anlamakta zorlanan…

Glikoz Nelerde Var? Psikolojinin Penceresinden Bir İnceleme Bir psikolog olarak çoğu zaman insanların davranışlarının ardındaki görünmez mekanizmaları anlamaya çalışırım. Bazen bu mekanizmalar çok somut, gündelik bir besin maddesinde saklıdır. “Glikoz nelerde var?” sorusu da sadece biyolojik bir merak değildir; aynı zamanda bilişsel süreçlerden duygularımıza, sosyal ilişkilerimizden kimliklerimize kadar uzanan bir yolculuğun başlangıcıdır. Glikozun Bilişsel Psikolojideki Yeri Glikoz, beyin için en temel enerji kaynağıdır. Bilişsel performans dediğimiz dikkat, hafıza, problem çözme ve karar verme süreçleri doğrudan glikozun varlığıyla ilişkilidir. Tatlı yiyeceklerden, ekmek ve makarna gibi karbonhidratlardan, hatta meyvelerden aldığımız glikoz; kan yoluyla beyne taşınır ve düşünme süreçlerimizi besler. Çalışmalar, küçük miktarda…

Türkiye’nin Hava Üsleri Nerede? Mizahi Bir Yolculuk Giriş: Gökyüzünde Bir Kahve Molası Bazen kendinizi şöyle düşünürken buluyor musunuz: “Acaba Türkiye’nin hava üsleri nerede, ama bana sıkıcı coğrafya dersi anlatmasınlar?” İşte tam da bu noktada devreye ben giriyorum! Konuya neşeyle yaklaşmak isteyen, biraz ciddi ama çoğunlukla gülümsetme derdinde olan bir blog yazarı olarak, sizi gökyüzüne yakın bir keşfe çıkaracağım. Hava Üsleri ve Erkeklerin Strateji Defteri Erkekler genelde hava üslerini konuşurken haritaları açar, Google Earth’ten kuş bakışı bakar ve cümlelerini “stratejik önem” ile başlatırlar. Sanki az sonra NATO’ya brifing verecekler! Onlara göre Eskişehir’den Diyarbakır’a kadar her üs, satranç tahtasında kaleye benzer. “Buradan…

Geisha Nedir Ekşi? Bir Felsefi Bakış Felsefi Bir Başlangıç: Kimlik, Etik ve Toplumsal Rol Felsefe, her zaman sorularla başlamıştır. “Kim kimdir?”, “Ne oluyor?”, “Neden var?” gibi basit ama derin sorulara cevap aramak, insanlık tarihi boyunca düşünürlerin ilgisini çekmiştir. Bugün, bir başka soruya eğileceğiz: “Geisha nedir?” Japon kültürüne özgü bu figür, dünya çapında estetik, zarafet ve geleneksel bir yaşam biçimi olarak tanınırken, gerçekte neyi temsil eder? Geisha’nın ne olduğu sorusu, sadece bir meslekten ibaret değildir; aynı zamanda toplumsal roller, etik değerler, bilgi (epistemoloji) ve varlık (ontoloji) gibi felsefi kavramlarla doğrudan bağlantılıdır. Geisha, bir kültürün, cinsiyetin, toplumsal beklentilerin, geleneklerin ve bireysel kimliğin…

301 Ne Demek? Toplumsal Yapılar ve Anlamların Sosyolojik Katmanları Bir sosyolog için her sayı, her sembol ve her kelime, yalnızca bir göstergeden ibaret değildir; aynı zamanda bir toplumsal anlamın taşıyıcısıdır. “301 ne demek?” sorusu da bu bağlamda yalnızca sayısal bir merak değil, toplumun ortak belleğinde yer etmiş bir sembolün sosyolojik çözümlemesini gerektirir. Çünkü bazı rakamlar, yaşanmışlıkların, cinsiyet rollerinin ve kültürel kodların sessiz yankıları haline gelir. Bu yazıda 301’in hem sembolik hem de yapısal anlamını, toplumsal ilişkiler, normlar ve roller bağlamında ele alacağız. 301: Sayının Ötesinde Bir Sosyal İz 301, Türkiye’nin toplumsal hafızasında derin bir iz bırakmıştır. Bu rakam, yalnızca bir…

Pedli Yatak Ne Demek? Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Dil, kelimelerin ötesine geçebilen, her bir ifadenin ardında bir duygu, bir düşünce, bir evren barındıran bir araçtır. Edebiyat, bu kelimeleri sadece anlam taşımakla kalmayıp, insan ruhunun derinliklerine nüfuz edebilen bir biçimde kullanarak, bazen bireyin içsel dünyasını, bazen de toplumsal yapıları dönüştürür. İroni, metafor, simge… Her biri, sıradan bir nesneyi, durumu ya da kavramı bambaşka bir gerçeklik haline getirebilir. Bir kelimenin ya da ifadenin edebiyat dünyasındaki yeri, onu anlamamızı ve onunla kurduğumuz ilişkiyi şekillendirir. İşte “pedli yatak” ifadesi de, bir bakıma, bu edebi sürecin bir parçası olarak incelenmeye değer bir kavramdır. Pedli yatak,…

Sudan Hangi Ülkeye Ait? Sudan… Duyduğumuzda birçoğumuzun aklına akarsu, çölde serinlik arayan göçebe halklar ve çok uzak diyarlarda kaybolmuş bir medeniyet gelir. Ancak, Sudan sadece coğrafi bir terim değil. Uzun yıllar boyunca tarihe yön veren olayların izlerini taşıyan, sınırları hala şekillenen bir ülke. Peki, Sudan hangi ülkeye ait? Bu sorunun ardında yatan hikâyeyi ve dünyayı şekillendiren kritik olayları hep birlikte keşfedeceğiz. Sudan’ın Coğrafi Durumu Sudan, Afrika kıtasının kuzeydoğusunda, önemli bir köşe taşıdır. Mısır ile güneydeki Etiyopya arasındaki bu geniş coğrafyada, kuzeyde Akdeniz’e ulaşan bir sahil boyunca yer alır. Ancak, Sudan, sadece bu coğrafi sınırlarıyla tanımlanamaz. Özellikle 2011 yılına kadar Sudan,…

Desi İngilizce Ne Demek? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Bir Bakış “Desi İngilizce” dediklerinde aklınıza ne geliyor? Belki de bir arkadaşınızın, çok kısa bir süre önce duygularını anlatırken “Yaar, I am feeling so tikka, you know!” demiş olması, ya da bir başka arkadaşınızın sürekli “Chill karo, everything will be fine!” dediğini hatırlıyorsunuzdur. Fakat, “Desi İngilizce” tam olarak ne anlama geliyor ve farklı kültürlerde nasıl algılanıyor? Bu yazıda, bu soruya küresel ve yerel perspektiflerden bakmaya çalışacağım. Farklı toplumlarda ve kültürlerde nasıl bir anlam kazandığını tartışırken, aynı zamanda bu dilin evrimini ve kültürel dinamiklerini de keşfedeceğiz. Desi İngilizce: Tanım ve Kökeni Desi İngilizce,…

Gelişmişlik Düzeyini Ne Belirler? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir İnceleme Bir siyaset bilimcisi olarak, toplumsal düzenin dinamiklerini sürekli gözlemleyip analiz etmek, bu düzeni şekillendiren güç ilişkilerini anlamaya çalışmak bir tutkudur. Gelişmişlik, yalnızca ekonomik göstergelerle sınırlı bir kavram değildir. Aslında, gelişmişlik, iktidar yapıları, kurumlar, ideolojiler ve vatandaşlık gibi daha derin toplumsal yapılarla doğrudan ilişkilidir. Gelişmişlik düzeyini belirleyen yalnızca para birimi ya da altyapı projeleri değil, aynı zamanda bu toplumları yöneten güç ilişkileri ve bireylerin toplumsal katılım biçimleri de büyük rol oynamaktadır. Bu yazıda, gelişmişlik düzeyini belirleyen faktörleri siyasal bir mercekten inceleyecek ve toplumsal yapıları daha iyi anlamak için derinlemesine bir analiz yapacağız.…